75-letni patent

W roku 1934, podczas Salonu Samochodowego w Paryżu, na stoisku firmy Peugeot zaprezentowano pojazd, który - jak głosił slogan reklamowy: "W ciągu zaledwie kilku sekund z zamkniętej limuzyny przeobraża się w otwarty kabriolet". Pojazd ten, oznaczony jako 401 ECLIPSE, zbudował konstruktor Peugeota (z wykształcenia dentysta), George Paulin.

Koncepcja samochodu uniwersalnego, który z rozłożonym dachem był sportowym coupe, a po schowaniu dachu do bagażnika kabrioletem, interesowała szefostwo koncernu od roku 1933. Najpierw był prototyp 401 ECLIPSE, a w roku 1935 na drogi wyjechał pojazd mający identyczne rozwiązanie - Peugeot 402. Przemiana z Coupe w kabrio polegała na wykorzystaniu silników elektrycznych i siłowników do uchylenia klapy bagażnika, przesunięcia całej płaszczyzny dachu znad przestrzeni pasażerskiej do kufra i zamknięciu pokrywy bagażnika.

Zniszczenia wojenne w Europie i rozwijanie produkcji pojazdów popularnych (Citroen 2CV, VW Garbus, itp.) zmusiły konstruktorów do zaprzestania badań nad projektem. Dopiero wiele lat po wojnie wrócono do prac badawczych, ale zawsze były to projekty samochodów dwuosobowych (projekt Treser T1 z roku 1987, czy Alfa Romeo Proteo z roku 1991), przez co płaszczyzna dachu była bardzo mała. Bezpośrednio po wojnie ideą składania dachu jak w Peugeot 402 zainteresowano się w USA. W erze ogromnych "krążowników szos", charakteryzujących się chromowanymi ramkami i panoramicznymi szybami przednimi, zaoferowano nietypowe kabrio.

W latach 1957-1959 produkowano Forda Fairlane Skyliner, którego sztywny dach był "chowany" do bagażnika. Jednak cena wyższa o 15% od produkowanego powszechnie Forda Sunliner Cabrio i niestabilna konstrukcja otwierania dachu spowodowały, że wyprodukowano zaledwie 500 tych samochodów. Musimy pamiętać, że o ile w Peugeocie 402 płaszczyzna dachu nie była zbyt duża, o tyle w Fordzie długość dachu była porównywalna z wielkością małego europejskiego samochodu. Utrzymanie sztywności tak dużej powierzchni i precyzyjne umieszczenie jej w kufrze stwarzało więc spore problemy.

* ZOBACZ GALERIĘ SAMOCHODÓW COUPE-CABRIO * Ideę składanego, sztywnego dachu ponownie rozpropagował Mercedes. Jego konstruktorzy zajęli się pracami nad koncepcją - określoną nazwą "vario-dach", a efektem ich prac był seryjny model SLK, który trafił na rynek wiosną 1996. Prawdziwy renesans koncepcji zawdzięczamy jednak prekursorowi systemu, czyli firmie Peugeot.

Jesienią 2000 zaprezentowano 206 CC, który powstał w oparciu o klasyczny model P206. W przeciwieństwie do pierwowzoru z przodu posiada on dwa kubełkowe fotele o zmniejszonej wysokości, a z tylu dwa fotele, idealnie wpasowane w konstrukcję i zwieńczone dwoma stylowymi pałąkami.

Zespół dachu to cztery ruchome elementy: sztywny dach, szyba osadzona w tylnych słupkach, pokrywa bagażnika i składana półka. Elementy te obsługiwane są przez mechanizm elektrohydrauliczny, składający się z pięciu siłowników z których dwa to siłowniki dachu, dwa pokrywy bagażnika, a ostatni służy do uchylania półki.

Dzięki takiej konstrukcji kierowca jadący samochodem coupe - czyli sportowym modelem z metalowym dachem - po odpięciu zaczepów mocowania dachu (zamontowane za osłonami przeciwsłonecznymi) i naciśnięciu przycisku między fotelami rozpoczyna "przebudowę karoserii". W tym celu pokrywa bagażnika jest uchylana, półka za fotelami zostaje uniesiona, a dach przesuwa do tyłu i składa na łączeniu z szybą. Następnie "sandwich", powstały wskutek złożenia dachu i szyby jest umieszczony w bagażniku, półka zasłania wszelkie mechanizmy, bagażnik jest domykany i ... mamy klasyczny kabriolet.

Rozwiązanie takie całkowicie wyeliminowało wady kabrioletu. Kierowca nie tylko nie obawia się obecnie brzydkiej pogody i zawirowań powietrza podczas szybkiej jazdy, ale także może użytkować pojazd przez sezon zimowy. Po zamknięciu dachu - samochód jest bowiem normalną limuzyną z obiegiem ciepła pozwalającym na szybkie nagrzanie wnętrza, a klasyczna szyba tylna zapewnia dobrą przejrzystość. Nie bez znaczenia jest także posiadanie bagażnika, który pozwala zapakować nie tylko butelkę wody mineralnej (jak w klasycznym kabriolecie), ale także walizki lub płaskie torby, mieszczące się pod złożoną płaszczyzną dachu.

* ZOBACZ GALERIĘ SAMOCHODÓW COUPE-CABRIO * Obecnie koncepcja tego systemu jest oferowana zarówno w małych samochodach klasy Mitsubishi Colt, jak i dużych limuzynach Mercedes SL, czy Volvo C70. Fakt wycofania z oferty klasycznych kabrioletów, na korzyść systemu CC (Renault Megane, Peugeot klasy średniej, Opel Astra) sugeruje, że właśnie taka będzie przyszłość pojazdów z bez dachu.

Bogusław Korzeniowski