Duże zmiany w prawie jazdy. Szybciej można je stracić i szybciej uzyskać

Nowelizacja przepisów drogowych, która weszła w życie 3 marca 2026 r., przewiduje, że policja ma obowiązek zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące w przypadku przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 50 km/h poza obszarem zabudowanym.

Nowa zasada obowiązuje tylko na jednojezdniowych drogach dwukierunkowych. Oznacza to, że na autostradzie, drodze ekspresowej czy obwodnicy o dwóch jezdniach prowadzących ruch w przeciwnych kierunkach przekroczenie limitu o 50 km/h nie oznacza automatycznie zatrzymania prawa jazdy na trzy miesiące.

Liczba zatrzymywanych rocznie praw jazdy - która ostatnio ustabilizowała się na ponad 20 tys. przypadków - z pewnością wzrośnie. Pozostaje mieć nadzieję, że jednocześnie spadnie liczba tragicznych wypadków. Jak pokazują dane policji, potrącenie pieszego poza obszarem zabudowanym kończy się jego śmiercią czterokrotnie częściej niż zdarzenie w obszarze zabudowanym. Różnica ta jest oczywiście związana z prędkością.

Nowe przepisy wprowadzają możliwość zdobycia prawa jazdy przez 17-latków. Niepełnoletni kierowca w ciągu sześciu pierwszych miesięcy (lub do ukończenia 18. roku życia, jeśli nastąpi to wcześniej) może prowadzić tylko wtedy, gdy na przednim fotelu pasażera przebywa bardziej doświadczony kierowca.

Taka osoba pełni nie tylko funkcję nadzorczą, ale również ma pomagać młodemu kierowcy odpowiednio reagować w sytuacjach, które niesie ze sobą codzienna jazda. Siedzący na fotelu pasażera "sufler" musi mieć przynajmniej 25 lat, prawo jazdy kat. B przynajmniej od 5 lat i w ciągu ostatnich 5 lat musi mieć czyste konto pod względem zakazów prowadzenia.

Wiele osób obawia się, że 17-latkowie za kierownicą będą powodować duże zagrożenie. Nie musi tak jednak być. Analogiczny system działa w Czechach od połowy 2024 r. Jak informuje czeski resort transportu, w 2025 r. 17-letni kierowcy popełnili trzykrotnie mniej wykroczeń niż 18-letni. Ci pierwsi, podobnie jak w Polsce, mogą jeździć wyłącznie w towarzystwie bardziej doświadczonego kierowcy jako wspomagającego pasażera.

Co zaskakujące, przepisy o nowych zasadach okresu próbnego wejdą w życie dopiero 3 września 2026 r. Jest tak ze względu na konieczność dostosowania do nowych funkcji Centralnej Ewidencji Kierowców. Od 3 września osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kat. B, obowiązywał będzie dwuletni okres próbny. Jeśli prawo jazdy uzyska się w wieku 17 lat, okres próbny będzie trwał trzy lata (lub do ukończenia 20. roku życia).

W czasie okresu próbnego obowiązywał będzie zerowy limit alkoholu i substancji odurzających w organizmie. Jeśli kierowca w czasie trwania okresu próbnego przekroczy liczbę 12 punktów karnych, będzie miał obowiązek ukończenia praktycznego kursu z zakresu bezpieczeństwa. Popełnienie dwóch wykroczeń będzie skutkować przedłużeniem okresu próbnego o 2 lata.

Od 3 marca 2026 r. obowiązuje podniesiony limit wieku dla użytkowników elektrycznych hulajnóg lub urządzeń transportu osobistego. Do tej pory granicą było 10 lat, obecnie jest to 13 lat. Młodsze dzieci mogą korzystać z takich urządzeń tylko w strefie zamieszkania i pod opieką dorosłej osoby.

Nowelizacja wprowadza również podniesienie limitu prędkości dla ciągników. Do tej pory było to 30 km/h. Po zmianach granica wynosi 40 km/h.