Skąd się wzięły drogi

W 1916 r. kluczową pozycją francuskiej linii obronnej była twierdza Verdun, zaopatrywana w amunicję, sprzęt i żywność za pośrednictwem linii kolejowej. W trakcie walk okazało się jednak, że tor był ciągle niszczony, a dostawy ulegały przerwom do chwili usunięcia uszkodzeń. Sztab francuski zdecydował się wówczas na wykorzystanie taboru samochodowego dla uzupełniania niedostatecznego zaopatrzenia kolejowego.

(fot. zdjęcie producenta)

Szybko okazało się, że samochody są znacznie wydajniejsze od trakcji kolejowej, gdyż wrażliwość drogi kołowej na ostrzał artyleryjski i bombardowania lotnicze była minimalna. Uszkodzone pojazdy (zepchnięte na bok) nie blokowały przejazdu, leje po pociskach nie niszczyły drogi na całej szerokości, a zasypywanie wyrw nie zabierało wiele czasu. W tych warunkach całkowicie zrezygnowano z transportu kolejowego i przez sześć miesięcy zaopatrzenie do twierdzy dostarczano samochodami.

Premier Georges Clemenceau mówiąc o zaopatrzeniu twierdzy Verdun stwierdził nawet: "kropla benzyny warta jest kropli krwi". Całe przedsięwzięcie miało jednak znaczenie nie tylko wojskowe. Przekonano się wówczas o wartości transportu samochodowego. W efekcie tych doświadczeń już w roku 1925 około 25 proc. taboru samochodowego, kursującego po drogach Europy zachodniej, stanowiły ciężarówki.

(fot. wikipedia/cc)

O ile na mało uprzemysłowionych terenach Niemiec w 1925 r. po drogach jeździło ok. 140 pojazdów dziennie, to cztery lata później było ich już 520. Jeszcze gorzej było w uprzemysłowionych rejonach Europy. Stan nawierzchni drogowych pogarszał się więc w zastraszającym tempie. Drogi bite dostosowane były bowiem do trakcji konnej.

Struktura drogi tamtego okresu to: warstwa tłucznia, która w trakcie wałowania polewana wodą i posypywana kolejno klińcem i miałem kamiennym, tworzyła jednolitą gładką płytę. Wozy konne na kołach z obręczami stalowymi dodatkowo taką warstwę ubijały. Ruch samochodowy powodował jednak skutki odwrotne. Szybko obracające się koła na oponach, wywoływały za sobą podciśnienie, które trwało wprawdzie ułamki sekundy, ale było wystarczająco silne, by naruszyć strukturę jezdni.